Σχεδόν 5 εκατ. ευρώ προβλέπονται για την ανάπλαση του παραδρόμου. Το έργο μπορεί να βελτιώσει την περιοχή. Όμως οι κάτοικοι δικαιούνται να γνωρίζουν ποιο είναι το συνολικό σχέδιο για τα πεζοδρόμια, τη στάθμευση και τα σχολεία σε ολόκληρο τον Δήμο Παπάγου–Χολαργού.

Γράφει ο  Δημοσιογράφος Γιώργος Καραχρήστος   

Η χρηματοδότηση ενός μεγάλου έργου είναι συνήθως αφορμή για πανηγυρισμούς. Στον Δήμο Παπάγου–Χολαργού, η ανάπλαση του παραδρόμου της λεωφόρου Μεσογείων παρουσιάζεται ως μια σημαντική παρέμβαση που θα αλλάξει την εικόνα και τη λειτουργία μιας κεντρικής ζώνης. Και πράγματι, ένας ασφαλέστερος δημόσιος χώρος, με καλύτερη κίνηση για πεζούς και άτομα με αναπηρία, είναι κάτι που η πόλη χρειάζεται.

Το ερώτημα, όμως, δεν τελειώνει εκεί. Όταν προβλέπεται μια δαπάνη αυτού του ύψους για έναν δρόμο, οι δημότες έχουν δικαίωμα να ρωτήσουν: με ποια κριτήρια επιλέχθηκε αυτή η παρέμβαση ως προτεραιότητα και πώς συνδέεται με τις υπόλοιπες ανάγκες του Δήμου;

Το «τα χρήματα έρχονται από την Περιφέρεια» εξηγεί από πού χρηματοδοτείται το έργο. Δεν απαντά από μόνο του στο ερώτημα του δημοτικού προγραμματισμού.

Τι προβλέπεται για τον παράδρομο

Σύμφωνα με την απόφαση της Περιφέρειας Αττικής για την προγραμματική σύμβαση, η παρέμβαση αφορά το τμήμα από την οδό Αναστάσεως έως την οδό Αριστοτέλους, μήκους περίπου 1,76 χιλιομέτρων. Στους στόχους της περιλαμβάνονται η απρόσκοπτη κίνηση πεζών και ατόμων με αναπηρία, η ήπια κυκλοφορία με μέγιστη ταχύτητα 20 χλμ./ώρα και η δημιουργία νόμιμων θέσεων ελεγχόμενης στάθμευσης. Ο Δήμος είχε εγκρίνει τη μελέτη και τα τεύχη δημοπράτησης το 2025.

Η χρηματοδότηση έχει παρουσιαστεί ως 4 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ από πόρους της Περιφέρειας, δηλαδή ποσό που πλησιάζει τα 5 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Χρειάζεται, επομένως, ακρίβεια όταν μιλάμε για το κόστος: άλλο το ποσό χωρίς ΦΠΑ και άλλο το συνολικό ποσό μαζί με αυτόν.

Κανείς δεν χρειάζεται να αρνηθεί ότι ο παράδρομος έχει προβλήματα ή ότι μια σωστή ανάπλαση μπορεί να ωφελήσει κατοίκους, επαγγελματίες και επισκέπτες. Η κριτική αφορά το αν η δημοτική αρχή έχει παρουσιάσει με την ίδια επιμονή και σαφήνεια σχέδιο για όσα βρίσκονται πέρα από τον συγκεκριμένο άξονα.

Η προσβασιμότητα δεν σταματά στη Μεσογείων

Αν η προσβασιμότητα είναι προτεραιότητα, πρέπει να είναι προτεραιότητα σε ολόκληρη την πόλη. Τι συναντά σήμερα ένας άνθρωπος σε αναπηρικό αμαξίδιο όταν απομακρύνεται από τους κεντρικούς δρόμους; Μπορεί ένας γονέας με καρότσι να κινηθεί χωρίς εμπόδια; Είναι οι διαδρομές προς σχολεία, στάσεις και δημόσιες υπηρεσίες συνεχείς και ασφαλείς;

Αυτά τα ερωτήματα απαιτούν χαρτογράφηση, χρονοδιάγραμμα και χρηματοδότηση. Ένα αναβαθμισμένο τμήμα του παραδρόμου θα είναι θετικό αποτέλεσμα. Δεν μπορεί όμως να θεωρηθεί ολοκληρωμένη πολιτική προσβασιμότητας για τον Δήμο.

Το ίδιο ισχύει για τη στάθμευση. Το έργο προβλέπει νέες νόμιμες θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης στον παράδρομο. Οι κάτοικοι, όμως, χρειάζεται να γνωρίζουν πόσες θέσεις υπάρχουν σήμερα, πόσες θα προκύψουν τελικά, πώς θα λειτουργεί η ελεγχόμενη στάθμευση και ποια λύση σχεδιάζεται για την πίεση που υπάρχει σε άλλες γειτονιές. Χωρίς συνολικά στοιχεία, ακόμη και μια χρήσιμη παρέμβαση δύσκολα αξιολογείται ως προς το αποτέλεσμα που θα έχει στην καθημερινότητα.

Και τα σχολεία πού βρίσκονται στο σχέδιο;

Υπάρχει, βέβαια, και το ζήτημα των σχολείων. Οι ανάγκες των σχολικών κτιρίων δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται κάθε φορά μόνο όταν προκύπτει ένα επείγον πρόβλημα. Χρειάζεται δημόσια εικόνα για την κατάστασή τους, τις εργασίες που απαιτούνται, το κόστος και τη σειρά με την οποία θα γίνουν.

Δεν προκύπτει ότι τα χρήματα της συγκεκριμένης σύμβασης μπορούν απλώς να μεταφερθούν από τον παράδρομο στα σχολεία ή σε οποιοδήποτε άλλο έργο. Η χρηματοδότηση συνδέεται με καθορισμένο αντικείμενο και διαδικασίες. Αυτό, όμως, δεν απαλλάσσει τη δημοτική αρχή από την υποχρέωση να διεκδικεί αντίστοιχους πόρους για άλλες τεκμηριωμένες ανάγκες.

Εδώ βρίσκεται η ουσία της συζήτησης. Ποια έργα έχει ιεραρχήσει ο Δήμος; Για ποια έχει έτοιμες μελέτες; Ποια έχει προτείνει στην Περιφέρεια και σε άλλες πηγές χρηματοδότησης; Ποια καθυστερούν και γιατί; Αν υπάρχουν απαντήσεις, πρέπει να παρουσιαστούν στους δημότες με στοιχεία, όχι μόνο με γενικές διαβεβαιώσεις.

Ο προγραμματισμός κρίνεται στο σύνολο των έργων

Μια δημοτική αρχή δεν κρίνεται μόνο από το αν εξασφάλισε χρηματοδότηση για ένα μεγάλο έργο. Κρίνεται από το αν γνωρίζει τις ανάγκες κάθε γειτονιάς, αν τις βάζει σε σειρά με διαφανή κριτήρια και αν προετοιμάζει εγκαίρως μελέτες ώστε να μπορεί να διεκδικεί χρήματα όταν ανοίγει μια δυνατότητα χρηματοδότησης.

Η ανάπλαση της Μεσογείων πρέπει να γίνει σωστά, με έλεγχο του κόστους, της ποιότητας και των επιπτώσεων στην κυκλοφορία και στις τοπικές επιχειρήσεις κατά την κατασκευή. Παράλληλα, ο Δήμος οφείλει να δημοσιοποιήσει έναν κατανοητό πίνακα με τα βασικά έργα που σχεδιάζει: πεζοδρόμια και προσβάσιμες διαδρομές, στάθμευση, σχολικές υποδομές, προϋπολογισμό, στάδιο μελέτης και πιθανή πηγή χρηματοδότησης για το καθένα.

Τότε θα μπορούμε να κρίνουμε αν ο παράδρομος αποτελεί μέρος ενός συνεκτικού σχεδίου για τον Παπάγο και τον Χολαργό ή αν είναι απλώς το έργο που προχώρησε πρώτο.

Τα σχεδόν 5 εκατ. ευρώ για τη Μεσογείων είναι μια σημαντική δημόσια επένδυση. Η σωστή ερώτηση προς τη δημοτική αρχή δεν είναι γιατί δέχθηκε τη χρηματοδότηση. Είναι ποιο είναι το σχέδιό της ώστε η Περιφέρεια και κάθε διαθέσιμη πηγή πόρων να στηρίξουν, με την ίδια αποφασιστικότητα, και τις υπόλοιπες προτεραιότητες της πόλης.